Perşembe, 28 Nisan 2016 19:11

Kürtleşen Avşarlar (Türkmen Kürtleri) Özel

Öğeyi Oyla
(3 oy)

kurt-asiretleriYaşar Kemal, Diyarbakır’da Kürtleşen Avşarları tanıttığı yazısında, Alevi olan ve Kürtleşmeyen bir Avşar’ın ağzından şunları aktarmaktadır:


“Bizler Aleviyiz (…) biz Sünni Kürtlerden kız alıp vermeyiz. Öteki Kürt olan Avşarların hepsi Sünniydi. Kürtlerden kız alıp verdiler, şimdi sorarsan hiçbirisi Avşar olduğunu söyleyemez, Türkçe de bilmezler. Bize söylediklerine göre Sünni Avşarlar büyük çoğunlukmuş, belki bizim on mislimiz kadar.”

Türkmen Kürtleri kavramının Osmanlıcası “Türkmân Ekradı” olup Osmanlı’da Kürt gibi yaşayan, dilini kaybetmiş fakat Türkmen olduğu bilinen aşiretleri kaydederken kullanılmıştır. Bu Türkmenler, o günlerde Türkmen olduğunun bilincindeydi fakat bir yandan da Kürt kimliğini taşımaktaydılar. Bu, Kürtleşmenin evrelerinden birisidir.

Türkmenlerin Kürtleşmesindeki Etkenler

Kürtleşen Türkmenler olgusu, Kürtlerin Türk soyundan geldiği tezinden daha başka bir alana karşılık gelmektedir. Kürtleşen Türkmenler, zaten Orta Doğu’da bulunan Kürt aşiretleri arasında dilini kaybeden ancak kültürünü yaşatan Türkmen aşiretlerini ifade etmektedir.

Türkmenlerin Orta Doğu’ya gelmesiyle birlikte başladığı anlaşılan Türkmen aşiretlerinin Kürtleşme süreci, Osmanlı çağında zirveye taşınmıştır. Osmanlı ile Safeviler arasındaki mücadalenin en ateşli döneminden itibaren güçlenerek günümüze kadar gelen bu sürecin, günümüzde dahi devam ettiği Bismil’in Alevi Türkmen köylerinde tarafımızdan tespit edilmiştir.

Osmanlı arşiv belgelerinde bazı aşiret ve cemaatler, doğrudan doğruya Kürt olarak adlandırılırken, bazı aşiretler “Türkmen Kürtleri” ya da “Kürt Türkmenleri” olarak kaydedilmiştir. Bu durum, şüphesiz Arap kaynaklarında Kürt adının, Kürt etnik kökeninin yanında, göçebe aşiretlere tahsis edilen bir isim olmasından ileri gelmektedir. Aynı anlayış Osmanlı kaynaklarına da sirayet etmiştir. Osmanlı kaynaklarında “Türkmen Kürtleri” şeklinde kaydedilen aşiretlerin kahir ekseriyeti, Türkmen kökenlidir.

Neden Kürtçe Öğreniyorlar?

Konuyla ilgili önemli çalışmaları olan değerli bilim insanı Prof. Mehmet Eröz, Türkmen aşiretlerinin Kürtleşmesini “kat’i şekilde izah etmek mümkün görmemekle” birlikte, aşağıdaki hususlara dikkat çekmiştir:

  1. Osmanlı İmparatorluğunun Alevi Türkmenlere tatbik ettiği haşin politika
  2. Asayişsizlik
  3. Aşiretlerin bölünmesi
  4. İktisadi zaruretler
  5. Türklerin Kürt dilini çabuk öğrenmesi
  6. Osmanlı çağında Türkmenliğin küçümsenip Kürtlüğün popüler hale getirilmesi
  7. Türkmen aşiretlerin parçalanarak (perakende edilerek) Kürt beylerine itaate zorlanması ve Kürt aşiret konfederasyonlarına dahil edilmesi
  8. Bölgede Türkmen aşiretlerinin Kürtlerin yaşadıkları yerlere doğru göçe zorlanması
  9. Türkmenlerin İran’a göç etmesi sonucunda bölgede Türkmen nüfusun tedricen azalması
  10. Türkmenlerin göç yollarının kesilerek diğer akrabalarıyla bağlarının koparılması
  11. Kürt aşiretlerinin (sahib-i aşiret) Türkmen bölgelerinin iç kısımlarına doğru yerleştirilmesi
  12. Kürtçenin karma dil oluşu ve doğası gereği kolay öğrenilmesi (Arapça, Farsça ve Türkçenin kolay kalıplarından oluşması)
  13. Kürtçenin kadim yazılı kültüre sahip olmaması: insanların günlük ihtiyaçlarını karşılayacak şekilde Kürtçeyi öğrenmesi
  14. Türkmen aşiretlerin genelde okuryazar olmaması (okuryazar olmayan topluluklar daha kolay dil değiştirirler)
  15. Kürtçenin pazar dili haline gelmesi
  16. Alevilik ve Hanefilikten Şafiiliğe geçiş (mezheple birlikte dilin de değiştirilmesi)
  17. Zaza ve Kürtlerin sahip olduğu kültürel yapı ile Türk kültürünün büyük oranda aynı oluşu
  18. Çapraz evliliklerin yaygınlığı
  19. Modern çağda etnik kimliklerin anadili üzerinden tanımlanma eğilimi… (Kürtçe konuşuyorsan Kürtsündür anlayışı)

Aşiretler bazında yapılan yeni çalışmalar ile konuyla ilgili yeni araştırmalar ve Türk aydınlarının ulaştığı yeni Osmanlı belgeleri, bu nedenleri en azından birkaç misli daha uzatacaktır.

Kaynak: Ali Rıza Özdemir – Kayıp Türkler Kitabı.

 

Okunma 2234 defa

Yorum Ekle

Gerekli olan (*) işaretli alanlara gerekli bilgileri girdiğinizden emin olun. HTML kod izni yoktur.

Great new costomer Bonus Bet365 read here.
  • Afşarlı

    Afşarlı yada Avşarlı Türkmen olarak da bilinir. Osmanlı vesikalarında herhangi bir boy adı zikredilmeden Avşarlardan bahsedilir. Bunlar Avşarlardan bir bölüktür, yoksa bütün Afşarları ifade etmemek...

    (10319)
  • Sekiz

    Kanuni devrinde Halep Türkmenleri arasında Afşarlar, Köpekli, Gündüzlü ve Beylikli olmak üzere üç koldan oluşmaktaydı. Bunlardan Köpek-Oğulları bir çok obaya ayrılmıştı ki bu obalardan biri Sekiz a...

    (6671)
  • Çuylu

    Osmanlı devleti ticaret yollarının güvenliği için derbentler oluşturarak buralara bir takım Türkmen topluluklarını derbentçi olarak yerleştirmiştir. Böylece hem göçebeler yerleştiriliyor hem de böl...

    (8043)
  • Doyranlı (Toyranlı)

    Köpekli Avşarının bir obasıdır. 1526'da Halep'in doğusunda bulunan oba, 53 hane idi. 1536'da ise nüfusu oldukça artmış ve 99 haneye ulaşmıştı. Doyranlılar, daha sonra Sis Avşarlarının bir obasını t...

    (10758)

arama
Arabic Armenian Azerbaijani Bulgarian Chinese (Traditional) English French German Persian Russian

View best betting by artbetting.net
Download Full Premium themes