Avşar Kültüründe Yemek Sanatı (Avşar Yemekleri)

Zengin Türk mutfağının dışında Avşarlara özgü yemekler de bulunmaktadır. Avşarların gelir kaynağı daha çok tarım ve hayvancılığa dayalı olduğundan yemekleri daha ziyade tarımsal ve hayvansal ürün ve malzemelerden hazırlanmaktadır.
Kayseri'de yaşayan Avşarların kendilerine özgü yemekleri şunlardır:

  • Toğga

Malzemeleri: Döğme(yarma), yoğurt, un, sarımsak, yağ, nâne
Yapılışı: Öncelikle döğme haşlanır. Yoğurt ayran şekline getirilerek ateş üzerine konulur. Döğme, biraz un içine konularak devamlı karıştırılır. Nâne, döğülmüş sarımsak, yağda kızartılarak yemeğin üstüne dökülür. Döğme ve ayran karışımı çorbanın kaynayıncaya kadar karıştırılması gerekir. Hafiften kaynatılarak servise sunulur.

  • Sütlü Bulgur Çorbası

Malzemeleri: Bulgur, süt
Yapılışı: Az miktar su kaynadıktan sonra bulgur içine atılır ve 10-15 dakika kadar kaynatılır. Bulgur kaynadıktan sonra biraz süt ilave edilerek süt ile de bir iki taşım kaynatıldıktan sonra servis yapılır.

  • Karışık Çorba

Malzemeleri: Nohut, kuru fasulye, yeşil mercimek, bulgur, patates, soğan, yağ, salça ve nane
Yapılışı: Kaynayan suya nohut, fasulye ve mercimek atılır. Daha sonra bulgur ilave edilir. Biraz daha pişince patates doğranır. Patatesler yumuşayınca çorba ocaktan alınır. Üzerine yağ, soğan, salça ve nâne dökülür.

  • Erişte Çorbası

Malzemeleri: Un, yumurta,yağ, salça
Yapılışı: Eriştenin yapılması için un, yumurta, tuz ve su hamur haline getirilerek yoğrulur. Hamurdan beziler yapılarak oklava ile bu beziler açılır. Açılan hamurdan ince ince dilimler halinde erişte kesilir.
Çorbanın yapılışı ise; bir tencerede kaynayan suya bir kaşık tuz ilave edilerek erişteler eklenir ve 5 dakika kaynatılır. Üzerine yağ , salça, nâne ile yapılan sos ilave edilir. İsteğe göre limon eklenir. Erişte çorbasının mercimekli olanı da hazırlanır. Bu çorba eskiden baş ağrısı ve soğuk algınlığına karşı ilaç olarak da kullanılmıştır.

  • Tarhana

Malzemeleri: Döğme, katık(torba yoğurdu), yağ, nâne, sarımsak
Yapılışı: Yaz aylarında buğday hasadından sonra çıkarılan buğdaydan önce döğme yaptırılır. Kazanlarda kaynayan suda döğmeler haşlanır. Haşlanan döğme kazandan çıkarılarak soğuduktan sonra katık ile yoğrulur. İsteğe göre ne kadar ekşi olması isteniyorsa o kadar bekletilir. Daha sonra ufak parçacıklar halinde avuç içinde şekillendirilerek güneş gören damlarda kurutulur. Kış için hazırlanan bu tarhanalar torbalara konularak kış günlerinde pişirilir.
Çorbanın yapılışı ise; akşamdan sıcak su ile ıslatılan kuru tarhanalar el ile ezildikten sonra yeteri miktarda su konur ve kaynayıncaya kadar karıştırılır. Kendi kendine bir taşım daha kaynatıldıktan sonra üzerine kızgın yağ, nâne ve sarımsak ilave edilir.
Tarhana eskiden beri yapılan ve sevilen bir yemek çeşidi olduğu gibi üzerine söylenmiş mâniler de vardır;

 

Tarhana tartar
Karnımı yırtar
Ah gidi bulgur
Gel beni kurtar

 

Tarhana tartar
Karnımı yırtar
Baklava börek
Gel beni kurtar

  • Tırşık

Malzemeleri: Gavur pancarı, döğme, un, yağ ve yoğurt
Yapılışı: Dağdan toplanan yılan pancarı veya gavur pancarı ufak ufak doğranır. Tuzla ezilerek ufaltılır. İçine döğme konularak biraz haşlanır. Yoğurt ayran yapılarak üzerine dökülür, biraz da un katılır. Üstü bastırılarak akşamdan sabaha kadar bekletilir. Ekşidikten sonra tekrar pişirilir. Tereyağ ile yağlanarak yenir.

  • Mercimekli Avşar Pilavı

Malzemeleri: Bulgur, yeşil mercimek ve tereyağ
Yapılışı: İlk olarak mercimek haşlanır. Kaynayan mercimek içine bulgur ilave edilir. Pilav suyunu çekince tereyağ eritilir ve pilavın üzerine dökülür.
Geleneksel bir yemek özelliği taşıdığından Avşarlarca sevilerek yenir. Düğünlerde çokça yapıldığı gibi turşu ile beraber sac ekmeğinin içine dürülerek yenmesi meşhurdur. Üstüne bir çok mâniler söylenmiştir;

 

Pilav pişirdin yavan
Üstüne dildim soğan
Ben askere gidiyom
Uyan Halimem uyan
Bulguru haşladım
Yemeğe başladım
Asker yarim gelince
Ağlamaya başladım

  • Kabak Çiçeği Dolması

Malzemeleri: Kabak çiçeği, soğan, sarımsak, tereyağ, pirinç veya bulgur, salça
Yapılışı: Kabak çiçeği sabah erkenden toplanır. Kenarları temizlenir. Bir kap içerisine bulgur veya pirinç, salça, rendelenmiş soğan, maydanoz, sıvı yağ, yeteri kadar tuz konarak iç hazırlanır. Hazırlanan içlerden birer kaşık kabak çiçeklerine konarak kapatılır. Tencereye dizilerek sıcak su konur ve pişirilir. Pişen dolmalar tabaklara alınır ve üzerlerine sarımsaklı yoğurt dökülür. Yoğurdun üzerine eritilmiş tereyağ gezdirilir.

  • İçli Köfte

Malzemeleri: Kıyma veya patates, bulgur, un, maydanoz, salça, yağ, soğan, karabiber
Yapılışı: Ufak bulgur önceden ıslatılır. İki üç saat bekledikten sonra un ve yeteri miktarda tuz ile yoğrulur. İsteğe göre hamurun içine nâne, karabiber ve kırmızı biber eklenebilir. Kıyma veya haşlanıp soyularak ezilen patates, soğan, biber, salça, yağ ile kavrulur. Diğer kapta hazırlanan hamurdan ceviz iriliğinde parçalar koparılır ve baş parmak yardımıyla ortaları açılır. Hazırlanan içten bir kaşık konur ve kapatılıp yuvarlatılır. Kaynayan suyun içine atılarak haşlanır. Köfte üzerine sudan çıkardıktan sonra ekşi, sarımsak ve salçalı yağ dökülür.

  • Sıkma Köfte

Malzemeleri: Patates, bulgur, soğan, salça, maydanoz ve yağ
Yapılışı: Patatesler ve bulgur ayrı ayrı kaplarda haşlanır. Soyulup ezilen patatesler bulgur ile yoğrulur. Diğer tarafta yağ, salça, soğan ve maydanoz ile hazırlanan sos da ilave edilerek yapılan karışım elde sıkılır ve tabaklara dizilir.

  • Höllük(Gildiz)

Malzemeleri: Fasulye, nohut, mercimek, bulgur, un, soğan, sarımsak, biber, nâne, ekşi
Yapılışı: önceden ıslatılan ufak bulgura un, rendelenmiş soğan, tuz, biber, nâne atılarak iyice yorulur. Kıvamına gelince küçük küçük nohuttan biraz büyük olarak kopartılarak yuvarlatılır. Höllük yapıldıktan sonra haşlanan fasulye, nohut ve mercimekten birisi içine atılarak kaynatılır. Bir tava içinde yağ, biber, sarımsak kızartılarak pişen yemeğin üzerine dökülür. İsteğe göre ekşi de atılabilir.

  • Hingel Mantı

Malzemeleri: Un, yumurta, peynir ya da patates, soğan, salça, yağ, biber
Yapılışı: Açılan mantı hamuru büyük kareler halinde kesilir. İçine ezilmiş soğanlı, biberli peynir yada kavrulmuş patates konup, üçgen şeklinde kapatılır. Bunlar suda haşlanır. Suyu süzülerek üzerine tereyağı yakılıp dökülür.
Normal mantılarda ise mantı sulu ve yoğurtlu olarak iki türlü yapılır.

  • Kömbe

Malzemeleri: Un, maya, tereyağı, yumurta, sulu yoğurt
Yapılışı: İlk olarak hamur kulak memesi yumuşaklığında olacak şekilde maya ile yoğrulur. Hamur mayalanınca merdane ile açılır. Eritilmiş yağdan hamurun üzerine sürülür. Yağ içte kalacak şekilde rulo yapılır. Rulo bir uçtan başlayıp öbür ucuna kadar dürülür. Elde edilen bezi tekrar açılarak önceki işlem tekrar edilir. Bu sefer hamur biraz kalınca açılır, tepsiye olduğu gibi konur üzerine bir iki kaşık sulu yoğurtla bir yumurta çırpılıp sürülür. Çatalla süslenir. Üstü kızarıncaya kadar fırında pişer. İçlisi de yapılabilir.(patates, peynir, ıspanak)

  • Bazlama

Malzemeleri: Un, tereyağ,
Yapılışı:Kömbe gibi açılan hamurun içi yağlanır. Rulo yapılarak normal sacda pişirilir

  • Soğanak Böreği

Malzemesi: Soğanak bitkisi, un, yağ,
Yapılışı: Soğanak ilkbahar mevsiminde çayırlarda yetişen bir bitkidir. Un hamur yapılarak ekşimesi için bir süre bekletilir. Soğanak haşlanıp yağda hafiften kavrulur. Hamur küçük parçalara ayrılarak el büyüklüğünde, oklava ile açılır. Yarı tarafına soğanak konularak diğer yarısı üstüne getirilip kapatılır. Kenarları bastırılarak birbirlerine yapışması sağlanır. Bunlar sac üzerinde kızartılır.
Aynı şekilde peynirli, patatesli, ıspanaklı börek de yapılır.

  • Tutmaç(Dutmaç)

Malzemeleri: Un, mercimek, sarımsak, biber, reyhan, limon tuzu
Yapılışı: İlk olarak hamur oklava ile yufka halinde açılarak, mercimek gibi kesilir.Bu kare de olabilir. İyice kaynatılır. Biber, reyhan yağda kızartılarak üzerine dökülür. Limon tuzu da atılır. Etli ve mercimekli de olabilir.
Tutmaç üzerine söylenmiş bilmece ve mâniler de söylenir:

 

Dedem eşeğe binmiş, ayakları salkım salkım

 

Kele gelin kele gelin
Gelinden örnek alın
Gelin bir dutmaç kesmiş
Camız gözünden kalın

  • Guymak(Püşürük, Dolaz, Bulambaç)

Malzemeleri:Un, şeker, tuz ve pekmez
Yapılışı: Su kaynatılarak un ve şeker katı bir muhallebi olacak şekilde özenir ve pişirilir.Tabaklara servis yapıldıktan sonra üzerine yakılmış tuzsuz tereyağ gezdirilir. Ayrıca çatal ve kaşığın ucuna alınan hamur, pekmez veya şekere, daha sonra da yağa batırılarak yenilir. Bu yemek üzerine söylenmiş dörtlükler de vardır:

 

Gelin bacı
Kaldır sacı
Kocan geliyor
Çal bulambacı

 

Kaynak: Elvan Yalçınkaya

Yorumlar  

+1 #21 ekrem 26-05-2016 14:14
biz hala bu yemeklerin çoğunu yiyoruz. adı dahi değişmemiş
Alıntı
0 #20 Turkmenbeg 23-05-2016 05:37
1.Tavuk ve bulgurla sokuda dövülen kermenin üstünde pişen köfte.
2.bazlamanın yanı sıra ıspanak veya sirken otundan bükme(şepe)
3.madımak
4.hasıda
5.bozaş,soğukaş
Alıntı
+5 #19 DOGAN AVŞAROĞLU 17-04-2013 02:34
ÇOGU VAR BİZDE ÖZELLIKLE KÖMBE BAYRAMLARDA YAPILIP KOYLERDE DAGITILIR BIRDE AVŞARLARDA TAVUK VE BULGURLA YAPILAN TOKMAKLA DÖVÜLEN KÖFTE VAR ADMIN BILIYORSAN YORUM YAZARMISIN
Alıntı
0 #18 Mehmet marasli 25-03-2013 01:11
Ofbe avsar olmak kombe ,tirsik holluk hengel bagizlama yapmaktir hasretim Beer
Alıntı
0 #17 Mehmet marasli 25-03-2013 01:06
Of be gurbet Elde annem Yok avsar yemeklerini ozledim eeee İs Bana dustu yarin höllük yapacam insallah anamin yemegini turmaz ama
Alıntı
0 #16 tugay 27-12-2012 10:14
toga, içli köfte, tirşik bunlar benim annemin yemekleri :lol:
Alıntı
+2 #15 ersan er 19-06-2012 18:26
uuuuuuuf toğga ( toy dan geliyor arkadaşlar) ve tirşik,bunları okuyunca tüylerim diken diken oldu,insanın soyunu bilmesi güzel bir şey...
Alıntı
+4 #14 avşar kızı 30-05-2012 15:33
avşar yemeğinin güzel olmasının tek sebebi elleri öpülesi analarımızdır :lol: :P
Alıntı
+1 #13 adige 30-05-2012 15:29
ben avşar degilim ama avşar tanıdıgm var kömbeyi biliyorum ve tadı çok güzel :lol:
Alıntı
+1 #12 banur şahin 30-05-2012 15:24
vay be avşarlarn bütün yemekleri :lol: bende :lol: has avşarım bütün avşarlara slm olsn :-)
Alıntı
+4 #11 Mete Çolak 01-05-2012 00:37
Ufak tefek farklılıklar olsa da ben de has AVŞARIM. Tirşiği görünce zaten emin oldum.Selam olsun tüm AVŞARLARA Osmaniye Düziçi :-)
Alıntı
0 #10 merve tatar 26-04-2012 19:12
:D süpermiş vay be
Alıntı
+1 #9 algkts 24-01-2012 13:39
Evet bu yemekleri çok iyi hatırlıorum. Kömbe köye her gittiğimde isterim ama yapacak kimse bulamam
Alıntı
0 #8 gul 13-12-2011 14:57
ya bu yemekleri annemle cok yapardik simdi ben kendimde yapiyorum hatta mercimekli bulgur pilavini babam rahmetli cok sverdi yanina slata ayran vede yufka ekmek hazirlardik.
Alıntı
0 #7 Murat 04-09-2011 06:22
Bu yemeklerin aynısı bizim buralarda da yapılıyor.Osman iye,Erzin ve dörtyol bölgesinin gelenekleri adetleri ve yemekleri nerdeyse aynı ben erzin başlamışlıyım.b izim ailenin avşar olup olmadığını araştırdım ama bulamadım bunu soracağım yaşlı insanlarda yok.Gençlerde bunu bilmiyor zaten.Hatay/Erz in başlamış köyü avşar köyleri arasındamı değilmi bilmiyorum.bu konuda yardımcı olursanız sevinirim.
Alıntı
0 #6 avsar özoglu 13-07-2011 19:24
slm olsun avsar ellerine iste benim geldiigm yerdede ayni bu yemekleri yapardik annamla göksundan pancar getirirdik tirsik yapmak iicn cogu insan bilmez mesela kayseri avsarlari bilmez tirsigi benim babam pinarbasi annem andirin dariovasi köyünden ve babm tarafi daha degisik ama yinede ikiside avsar tanri türkü koruusun cümleten hoscakalin
Alıntı
-3 #5 Guest 28-01-2011 08:54
KIRIKKALE YORESİNİN YEMEKLERİNİN AYNISI
Alıntı
-1 #4 Guest 04-08-2010 00:48
ha orhan kardeşim maraştaki tarhanadan bu tarhan biraz farklı yapılıyor.şöyle ki bu daha ekşı ve katıkla dövme karıştırılıp elle parçalr halinde dama seriliğ kurutulur.sonra kşın kaynatılıp yağlanıp afiyetle yenir.hele bir de yufka ekmek gevretip içine doğrarsan tadına doyum olmaz
Alıntı
+1 #3 Guest 04-08-2010 00:44
Arkadaşlar ne deyim ki bu yemekleri anam küçükken yapardı,kardeşl erimlr kapış kapış yerdik.şimdi nerde o günler devlet memuru oldum ordan oraya geçim derdine düştük,o güzel avşar köyümüzden uzaklaştık.geçe n kış hanıma bir yağlı dolaz yap dedim o ne dedi,bulamaç dedim bilmemki dedi.bir kömbeyle idare ediyoz.hele o sıcak kömbeyi yemesi dünyaya bedel ama sobada kışın kömbe yapmasını zorda olsa öğrettim
Alıntı
+2 #2 Guest 30-06-2010 02:52
Kullanılan malzemeler farklılık gösterse de Osmaniye'nin Düziçi İlçesi'nde de bu yemekler, var. Bildiğim kadarıyla Andırın'da da yaygın.

Bu çalışmayı yapan ve buradan bizlere ulaştıranların emeğine ve ellerine sağlık.
Alıntı

Yorum ekle

Güvenlik kodu
Yenile

Great new costomer Bonus Bet365 read here.
  • Köpekli

    Moğolların Kösedağ Savaşından sonra (1243) Selçukluları yenip ardından 1277'de Anadolu'nun önemli bir kısmına hakim olmaları üzerine, Moğollara karşı Anadolu'yu savunan tek unsur Türkmenlerden bir ...

    (12395)
  • Cunkerli

    Beylikli Avşarı obası. Halep bölgesinde 1526'da 20 hane, 1536'da 7 hane idi. 1550 yılında Bayat Türkmenlerine bağlanan Cunkerli obası bu tarihte 5 hane ve 4 mücerret nüfusluydu. Nüfustaki bu azalma...

    (7424)
  • Köse Ahmetli

    İran'daki Gündüzlü Avşarının bir kolu. Gündüzlülerin, 1482'den sonra Osmanlı hakimiyetini kabul etmeyerek çoğunlukla İran'a gittiklerini ve Kuh-Giluye ile Huzistan bölgesinde yerleştiklerini biliyo...

    (11144)
  • Gündüzlü

    Moğolların Kösedağ Savaşından sonra (1243) Selçukluları yenip ardından 1277'de Anadolu'nun önemli bir kısmına hakim olmaları üzerine, Moğollara karşı Anadolu'yu savunan tek unsur Türkmenlerden bir ...

    (12668)

arama
Arabic Armenian Azerbaijani Bulgarian Chinese (Traditional) English French German Persian Russian

View best betting by artbetting.net
Download Full Premium themes