Kozanlı

Kozan-Oğlu, Kozanlıoğlu Murtaza ve Ruşen adıyla da kayıtlıdır. Yabancı seyyahlar tarafından Afşar Beyleri olarak gösterilen Kozan-Oğulları’nın Afşar yada Farsak oldukları konusunda tartışma vardır. Onların Antep’ten geldikleri ve 300 hanelik Arıklı obasından oldukları söyleniyor.

1719 tarihli bir hükümde ise Osmanlılarca Kozan-Oğlu cemaatleri diye Varsak Türkleri anlatılmak istenmiştir. Ancak buradaki ifade çok muğlaktır. Faruk Sümer de Kozan-Oğullar’nın Varsak oldukları görüşündedir. Ancak Kozan oğullarının Antep’ten geldikleri ve bu bölgenin Boz-Oklara mensup olduğu düşünülürse onların Boz-Oklardan olduğu ve Afşar olma ihtimallerinin yüksek olduğu anlaşılır.

Günümüzde bazı Afşar köylerinde soyu Kozan-Oğulları’ndan inen bir kısım aileler de Afşar olduklarını söylemektedir. 16. yy ve sonrasında Maraş bölgesinde Kozanlılara tesadüf edilmektedir ki Güvercinlik kazasının Tennur ve Karapınar mezralarında bulunuyorlardı. Yine aynı yüzyılda Şam bölgesinde Harbendeli tayfasına mensup bir Kozanlı cemaati vardır. !526’da 23 hane, 10 mücerret, 1536’da 64 hane, 19 mücerret, 1550’de ise 66 hane ve 47 mücerret nüfusa sahipti. Maraş civarında görülen Kozanlılar, bunların uzantısıdır.

1624 yılında Abaza Mehmet Paşa’nın II. Osman’ın (Genç) intikamını almak için Sadrazam Çerkez Mehmet Paşa’ya karşı ayaklandığında, Orta Anadolu’dan toplayıp Kayseri’deki Boğazköprü’ye kadar getirdiği 40.000 kişilik ordusunda Kozanlılar da vardı. Kozanlı cemaatinden bir bölük bu olaydan sonra 1650 yılında Antep’e gelerek yerleşmiştir. Kozan-Oğlu, 1690 yılındaki Avusturya Seferine çağrıldığı gibi Rakka iskanına gitmeyen bazı aşiretlerin Kıbrısa sürülmesi esnasında da (1702) devlet tarafından yardıma çağrılmıştı. Kozan-Oğlu, 1706 yılında Lek cemaatiyle birlikte Kurt Kulağı adlı yerde İsmail Paşaya saldırıp soymuşlar ve tedipleri için üzerlerine Karaman valisi Hasan Paşa gönderilmiş, diğer şakiler yakalandığı halde Kozan-Oğlu kaçmış, yakalanması için emir gönderilmiştir. Ertesi yıl Kozan-Oğlu Adana Beylerbeyi Abdulgafur Paşa tarafından yakalanarak Niğde kalesine hapsedilmiştir.

19.yy’a gelindiğinde Çukurova bölgesinde sayısı 26’yı bulan (5’i aile) bir aşiret ve aile topluluğu vardı. Bu ailelerden Kozan ve havalisinin hakimi olan Kozan-Oğulları bölgedeki aşiretleri de (Afşar, Sırkıntı, Varsak, Tecirli, Cerid) kendilerine bağlayarak büyük bir güç elde etmişler ve Çukurova’da nüfuz sahibi olmuşlardı. Afşarlar, büyük ölçüde KozanOğulları’na destek vermişler ve onlara bağlı bulunmuşlardır. Kozanlıları sindirmek için üzerlerine gönderilen devlet kuvvetleri başarı elde edemediler. Bunun üzerine bölgenin tek hakimi durumuna gelmişlerdir.

1857 yılında D.V.Langlois’in Çukurova’da bulunan oymaklarla ilgili listesinde Kozan-Oğulları 500 ev, 7.000 koyun, 5.500 keçi, 2.500 sığır ve 50 deveye sahip gözükmektedir.

Osmanlı Devleti Çukurova’da asırlardır devam eden bunalımı sona erdirmek için bölgeye Fırka-i İslahiye adıyla bir ordu gönderdi. Fırka, Çukurova’da bir çok yeri düzene koyduktan sonra Kozan’a yöneldi. KozanOğullarıyla anlaşma yapıldı ve Kozanlılar itaat altına alındı. Ancak KozanOğlu Yusuf Ağa çoğu Avşarlardan kurulu kuvvetleriyle Fırka-i İslahiye’ye karşı savaş açtı. Fırka ile Yusuf Ağa arasında şiddetli çarpışmalar oldu. Yusuf Ağa’nın yakalanıp idam edilmesiyle mesele kapandı. Bu çarpışmalarda Afşarlar büyük zayiatlar vermişlerdir. Kozan-Oğulları, itaat altına alındıktan sonra İstanbul, Şam, Trablusşam, Yozgat ve Sivas taraflarına sürüldüler.

Kozanlıların yayıldıkları yerler şuralardır. Adana, Bergama ve Tarhala, Denizli, Dulkadır, Halep, Haruniye, Kars-ı Maraş, Kayseri, Kilis, Kütahya, Maraş, Nevşehir, Niğde, Sis, Tarsus ve Yüreğir. Manisa Soma’nın Kozanlı köyü ile Selendi’nin Karakozan köyü Kozanlıların iskanıyla kurulmuştur. Yunanistan’ın Batı Trakya kesiminde de Kozan-Oğullarına rastlamaktayız.

Yorum ekle

Great new costomer Bonus Bet365 read here.

arama
View best betting by artbetting.net
Download Full Premium themes