Bucak

Anadolu'ya göçler esnasında Avşarlardan bazı bölükler Rakka'da bulunan Tel-şammar ve Tel-Zivan yörelerine yerleştiler. Bu yöreler daha sonra Osmanlı iskan politikasına sahne olan en önemli yerler arasında bulunacaktır.

Bu iskanlar zamanında Avşarlardan önemli kolların zaman zaman Rakka'ya sürüldükleri malum. Çoğunlukla Afşarlar tarafından yurt tutulan Tel-şammar ve Tel-Zivan daha sonra Afşar Bucağı adıyla anılacaktır. Bucak kelimesi Türkmen ağzında yer, yurt anlamına gelmektedir. Yani bu yöre Afşar yurdudur. Ancak bölgenin iklim şartlarının elverişli olmaması, üstelik sürekli Arap baskıları sebebiyle güvensiz bir yer haline gelmesi, diğer Türkmen boyları gibi Afşarların da çoğunlukla yurtlarını bırakıp Anadolu'nun iç kesimlerine kaçmalarına sebep olmuştur. 

Bu kaçanlara, geldikleri yerin adından dolayı Bucak Afşarları denilecektir. Anlaşıldığı kadarıyla bunlar tek bir obadan oluşmuyorlardı. Ancak bunların bulundukları yer itibariyle genelde İmanlı Avşarlarından olduklarını tahmin edebiliriz. Bunlardan bir grup o dönemlerde Alanya'ya göç edip orada Bucak köyünü (48 vergi nüfuslu) kurmuştur. Aşiretin asıl bölümü ise Gaziantep, Maraş ve Elbistan taraflarına gidecektir. Nitekim Antep sicillerinde Bucak Avşarlarının 1676-78 tarihlerinde Antep bölgesine gelip yerleştiği belirtilmektedir. 16. Yüzyılda Maraş civarında varlığına rastladığımız Bucaklılar, özellikle Elbistan ve yöresindeydiler ve Andırın nahiyesinde Bucak köyünü de kuracaklardır. Ayrıca Yeni-il bölgesinde de bunların iskan edildiklerini belgelerden takip edebiliyoruz. En son olarak Maraş ve Gaziantep yörelerinde yerleşmiş olan Bucaklılar, buralarda da rahat edemeyerek bir müddet sonra çoğunlukla yerlerini terk etmişler ve Kayseri, Niğde, Çorum gibi illere göç ederek nihayetinde buralarda yerleşmişlerdir.

Bucaklıların yoğun olarak bulundukları yerlere Afşar Alanı adı verildiği de görülüyor. Bilindiği gibi Yozgat'ın Çayıralan ilçesinde bir köy halen bu adı taşıyor. Kayseri'ye gelen Bucaklılar, günümüzde Sarıoğlan ilçesine bağlı Burunören, Kale, İğdeli, Karpınar, Körkuyu ve Yerliburun (Körkuyu ve Yerliburun 1957 yılında birleşerek Yerlikuyu adını almıştır) köylerinde yaşamaktadırlar ve halen 7 Bucak Afşarları diye anılıyorlar. Tokat, Çorum, Niğde gibi illere giden diğer Bucaklıların izlerini ise takip edemiyoruz. Ancak Sarıoğlan'daki Bucaklıların Alevi olması bu yörelerdeki Alevilerin bir kısmının Afşar kökenli olması gerektiğini düşündürüyor.

Nitekim Kırıkkale Delice'ye bağlı Alevi Avşarların hemen yakınlarındaki Çorum Sungurlu'daki Alevilerle bağlarının olması, Niğde Çamardı'ndaki Alevilerin Afşar olduklarını söylemesi, onların Bucaklılarla bir bağının olmasını gerektiriyor. 

Adana Kozan ve Karaisalı, İzmir Ödemiş, Antalya Alanya ve Serik, Aydın Kuyucak ve Çine, Sinop Gerze, Denizli Çivril ilçelerinde Bucak adlı köyler bulunmaktadır. Osmanlı belgelerinde Bucaklılar, Adana, Anamur, Kaş, Kocaeli, Koçhisar, Kuban nehri boyu, Kütahya, Maraş ve Siverek'te yerleşmiş gözüküyor. Bunlardan Siverek'te bulunan Bucaklılar bilindiği gibi Zaza Türkmenidir.

Yorum ekle

Great new costomer Bonus Bet365 read here.

arama
View best betting by artbetting.net
Download Full Premium themes